آنا یوردوم قلتوق
نویسنده: قلتوقی - ۱ اسفند ۱۳٩۳

 در سال 1343 ، بولود قاراچورلو(سهند) کتاب داستانهای دده قورقود را با سختی تمام به چاپ رساند و به حضور شهریار رسید ولی موفق به دیدار ایشان نشد. سهند با توجه به قدرت شاعری خودش نامه‌ای به شهریار نوشته و به وی عرضه کرد:


"بیر الیمده قلم بیر الده کاغاذ

خیالیم بویلانیر دامدان دوواردان

باشیمدا یار باغین گزمک هاواسی

قاپیلار باغلی دیر، یول تاپیم هاردان"

"یوخ منده سهندم باشیم اوجادیر     

ایچیمده سؤنمه ین عشق آتشی وار

منده صفاسی وار گوللو باهارین

باشیمی توتسا قارلی بولودلار"

این نامه چنان در روح و وجود شهریار تأثیر می گذارد  که منظومه سهندیه را می سراید. بهروز دولت‌آبادی می گوید وقتی نحوه‌ و چگونگی سرایش منظومه سهندیه را از شهریار پرسیدم ایشان از پریشانی و تحول ایجاد شده از جانب نامه بولود قاراچورلو گفته و اظهار نمود که منظومه سهندیه را در یک شب سروده است.

سهندیه شهریار:

داغیم، چال پاپاغیم، ائل دایاغیم، شانلی سهندیم

باشی طوفانلی سهندیم

باشدا حیدر بابا تک قارلا، قیروولا قاریشیبسان

سون ایپک تئللی بولودلارلا اوفوقده ساریشیبسان

ساواشارکن باریشیبسان

گؤیدن الهام آلالی سرّی سماواته دییه رسه ن

حله آغ کورکو بورون، یازدا یاشیل دون دا گییه رسه ن

قورادان حالوا یییه رسه ن

دؤشلرینده سونالار سینه سی تک شوخ ممه لرده

نه سرین چشمه لرین وار

او یاشیل تئللری، یئل هؤرمه ده آینالی سحرده

عشوه لی ائشمه لرین وار

قوی یاغیش یاغسا دا یاغسین

سئل اولوب آخسا دا آخسین

یانلاریندا دره لر وار

قوی قلم قاشلارین اوچسون فره لرله، هامی باخسین

باشلاریندا هئره لر وار

سیلدیریملار، سره لر وار

او اتکلرده نه قیزلار یاناغی لاله لرین وار

قوزولار اوتلایاراق نی ده نه خوش ناله لرین وار

آی کیمی هاله لرین وار

گول- چیچکدن بزه نه نده، نه گلینلر کیمی نازین

یئل اسه نده او سولاردا نه درین راز-و نیازین

اوینایار گوللو قوتازین

تیتره ییر ساز تئلی تک شاخه لرین چایدا چمنده

یئل او تئللرده گزه نده، نه کوراوغلو چالی سازین

اؤرده گین خلوت ائدیب گؤلده پریلرله چیمه نده

قول-قاناددان اونا آغ حوله آچار غمزه لی غازین

قیش گئد یر، قوی گله یازین

هله نووروز گولو وار، قار چیچه یین وار، گله جکلر

اوزلرین تئز سیله جکلر

قیشدا کهلیک هوسیله، چؤله قاچدیقدا جاوانلار

قاردا قاققیلدایاراق نازلی قلمقاشلارین اولسون

یاز، او دؤشلرده ناهار منده سین آچدیقدا چوبانلار

بوللو سودلو سورولر، دادلی قاووتماشلارین اولسون

آد آلیر سندن او شاعیر کی سن اوندان آد آلارسان

اونا هر داد وئره سه ن، یوز او موقابیل داد آلارسان

آداش اولدوقدا، سن اونلا داها آرتیق اوجالارسان

باش اوجالدیقدا دماوند داغیندان باج آلارسان

شیر الیندن تاج آلارسان

او دا شعرین، ادبین شاه داغیدیر، شانلی سهندی

او دا سن تک آتار اولدوزلارا شعریله کمندی

او دا سیمرغیدان آلماقدادی فندی

شعر یازاندا قلمیندن باخاسان نور سپه له ندی

سانکی اولدوزلار اله ندی

سؤز دییه نده گؤره سه ن قاتدی گولو، پسته نی، قندی

یاشاسین شاعیر افندی

او نه شاعیر، کی داغین وصفینه مصداق اونو گؤردوم

من سنین تک اوجالیق مشقینه مشّاق اونو گؤردوم

عشقه، عشق اهلینه مشتاق اونو گؤردوم

او نه شاعیر، کی خیال مرکبینه شووشیغایاندا

او نهنگ آت، آیاغین توزلو بولودلاردا قویاندا

لوله لنمکده دی یئر-گؤی، نئجه طومار سارییاندا

گؤره جکسه ن او زاماندا

نه زامان وارسا، مکان وارسا کسیب بیچدی بیر آندا

گئچه جکلر، گله جکلر نه بویاندا، نه او یاندا

نه بیلیم قالدی هایاندا؟

باخ نه حٶرمت وار اونون اؤز دیمیشی توک پاپاغیندا

شهریارین تاجین ائیمیش باشی دورموش قاباغیندا

باشینا ساوریلان اینجی، چاریق اولموش آیاغیندا

وحی دیر شعری، ملک لردی پیچیلدار قولاغیندا

آیه لردیر دوداغیندا

شهدی وار بال دوداغیندا

او دا داغلار کیمی شانینده نه یازسام یاراشاندیر

او دا ظالیم قوپاران قارلا، کولکله دوروشاندیر

قودوزا، ظالیمه قارشی سینه گرمیش، ووروشاندیر

قودوزون کورکونه، ظالیم بیره لر تک داراشاندیر

آمما واختیندا فقیر خالقی اگیلمیش سوروشاندیر

قارا میللتده هنر بیلسه، هنرله آراشاندیر

قارالارلا قاریشاندیر

ساریشاندیر

گئجه حاققین گؤزودور، طور تؤره تمیش اوجاغیندا

اریییب باغ تک اوره کلردی یانارلار چیراغیندا

مئی، محببتدن ایچیب لاله بیتیبدیر یاناغیندا

او بیر اوغلان کی، پریلر سو ایچه رلر چاناغیندا

اینجی قاینار بولاغیندا

طبعی بیر سئوگیلی بولبول کی، اوخور گول بوداغیندا

ساری سونبول قوجاغیندا

سولار افسانه دی سؤیله ر اونون افسونلو باغیندا

سحه رین چنلی چاغیندا

شاعیرین ذوقو، نه افسونلو، نه افسانه لی باغلار

آی نه باغلار کی "الف لیلی" ده افسانه ده باغلار

اود یاخیب، داغلاری داغلار

گول گولرسه بولاق آغلار

شاعیرین عالمی اؤلمه ز، اونا عالمده زاوال یوخ

آرزولار اوردا ، نه خاطیرله یه امکاندی، محال یوخ

باغ جنّت کیمی اوردا "او حرامدیر، بو حلال" یوخ

او محبّتده ملال یوخ

اوردا حالدیر، داها قال یوخ

گئجه لر اوردا گوموشدندی، قیزیلداندی  گونوزلر

نه زمرّد کیمی داغلاردی، نه مرمر کیمی دوزلر

نه ساری تئللی اینکلر، نه آلا گؤزلو اؤکوزلر

آی نئجه آی کیمی اوزلر

گول آغاجلاری نه طاووس کیمی چترین آچیب الوان

حلّه کروانیدی، چؤللر، بزه نه ر سورسه بو کروان

دوه کروانی دا داغلار، یوکو اطلسدی بو حیوان

صابر´ین شهرینه دوغرو، قاتاری چکمه ده سروان

او خیالیمداکی شیروان

اوردا قار دا یاغار، آمما داها گوللر سولابیلمه ز

بو طبیعت، او طراوتده محالدیر، اولابیلمه ز

عؤمر پیمانه سی اوردا دولابیلمه ز

او اوفوقلرده باخارسان نه دنیزلر، نه بوغازلار

نه پری لر کیمی قوولار، قونوب-اوچماقدا نه قازلار

گؤلده چیممه کده نه قیزلار

بالیق اولدوز کیمی گؤللرده، دنیزلرده پاریلدار

آبشار مورواریسین سئل کیمی تؤکدوکده خاریلدار

یئل کوشولدار، سو شاریلدار

قصریلر واردی قیزیلدان، قالالار واردی عقیقدن

رافائل تابلوسی تک، صحنه لری عهد عتیقدن

دویماسان کهنه رفیقدن

جّنتین باغلاری تک باغلارینین حورو قصوری

الده حوریلرینین جام بلوری

تونگونون گول کیمی صهبای طهوری

نه ماراقلار کی، آییق گؤزلره رؤیادی دئییرسه ن

نه شافاقلار کی، دیرن باخمادا دریادی دئییرسه ن

اویدوران جنّت مأوادی دئییرسه ن

زٶهره نین قصری برلیان، حصاری ، نرده سی یاقوت

قصری جادودی ، مهندس لری هاروت ایله ماروت

اوردا مانی دایانیب قالمیش او صورتلره مبهوت

قاپی قوللوقچوسو هاروت

اوردا شئعرین، موزیکین منبعی ،  سرچشمه دی قاینار

نه پریلر کیمی فوّاره دن افشان اولوب اوینار

شاعیر آنجاق اونو آنلار

دولو مهتاب کیمی استخریدی فوّاره لر یله

ملکه اوردا چیمیر، آی کیمی مهپاره لر یله

گوللو گوشواره لر یله

شعر-و موسیقی شاباش اولمادا، افشاندی پریشان

سانکی آغ شاهیدیر اولماقدا گلین باشینا افشان

نه گلینلر کی، نه انلیک اوزه سورته رله ، نه کیرشان

آغ پریلر، ساری کؤینکلی بولودلاردان ائنیرلر

سود گؤلونده ملکه ایله چیمه رکن سئوینیرلر

سئوینیرلر، اؤیونورلر

قووزاناندا هره الده دولو بیر جام آپاریرلار

سانکی چنگیلره، شاعیرلره الهام آپاریرلار

دریا قیزلارینا پیغام آپاریرلار

دنیزین اؤرتوگو ماوی، افقون سقفی سماوی

آینادیر هر نه باخیرسان: یئر اولوب گؤیله مساوی

غرق اونون شئعرینه راوی

غرفه لر، آی، بولود آلتیندا اولار تک گؤرونورلر

گؤز آچیب-یومما، چیراقلار کیمی یاندیقدا سؤنورلر

صحنه لر چرخ فلک تک بورونوب، گاه دا چؤنورلر

کؤلگه لیکلر سورونورلر

زهره ایواندا الهه شینئلینده گؤرونه رکن

باخسان حافیظیده اوردا صلابتله گؤره رسه ن

نه سئوه رسه ن

گاه گؤره ن حافظ-ی شیراز ایله بالکوندا دوروبلار

گاه گؤره ن اورتادا شطرنج قورارکن اوتوروبلار

گاه گؤره ن سازیله، آوازیله ائیله نجه قوروبلار

سانکی ساغر ده ووروبلار

خواجه الحان اوخویاندا، هامی ایشدن دایانیلّار

او نوالرله پریلر گاه اویوب گاه اویانیلّار

لاله لر شعله سی، الوان شیشه رنگی بویانیرلّار

نه خومار گؤزلو یانیلّار

قاناد ایسته ر بو فضا، قوی قالا طرلانلی سهندیم

ائشیت اؤز قصّه می، دستانیمی، دستانلی سهندیم

سنی حیدر بابا او نعره لر ایله چاغیراندا

او سفیل داردا قالان تولکو قووان شیر باغیراندا

شیطانین شیللاغا قالخان قاطیری نوخدا قیراندا

بابا قورقود (دده قورقود) سسین آلدیم، دئدیم آرخامدی، ایناندیم

آرخا دوردوقدا سهندیم ساوالان تک هاوالاندیم

سئله قارشی قووالاندیم

جوشقونون دا قانی داشدی، منه بیر هایلی سس اولدو

هر سسیز بیر نفس اولدو

باکی داغلاری دا، های وئردی سسه، قیها اوجالدی

او تایین نعره سی سانکی بو تایدان دا باج آلدی

راحیمین نعره سی قووزاندی، دییه ن توپلار آتیلدی

رستمین توپلاری سسله ندی، دییه ن بوملار آچیلدی

قورخما گلدیم دییه، سسلرده منه جان دئدی قارداش

منه جان-جان دییه ره ک، دوشمنه قان-قان دئدی قارداش

شهریار سؤیله مه دن گاه منه سلطان دئدی قارداش

من ده جانیم چیغیریب: جان سنه قربان دئدی قارداش

یاشا اوغلان سیزه داغ-داش دلی جیران دئدی قارداش

ائل، سیزه قافلان دئدی قارداش

داغ، سیزه اصلان دئدی قارداش

داغلی حیدربابانین آرخاسی هر یئرده داغ اولدو

داغا داغلار دایاق اولدو

آرازیم آینا-چیراق قویمادا،آیدین شافاق اولدو

او تایین نغمه سی قووزاندی، اوره کلر قولاق اولدو

یئنه قارداش دییه ره ک قاچمادا باشلار آیاق اولدو

قاچدیق، اوزله شدیک آرازدا، یئنه گؤزلر بولاق اولدو

یئنه غملر قالاق اولدو

یئنه قارداش سایاغی سؤزلریمیز بیر سایاق اولدو

وصل ایین آلمادا، ال چاتمادی عشقیم داماق اولدو

هله لیک غم سارالارکن قارالار دؤندو آغ اولدو

آرازین سو گؤلو داشدی، قایالیقلار دا باغ اولدو

ساری سنبل لره زلف ایچره اوراقلار داراق اولدو

یونجالیقلار ینه بلدیرچینه یای-یاز یاتاق اولدو

گؤزده یاشلار چیراق اولدو

لاله بیتدی یاناق اولدو

غونچا گولدو، دوداق اولدو

نه سول اولدو، نه ساغ اولدو

ائلیمی آرخامی گؤردوکده ظالیم اووچو قیسیلدی

سئل کیمی ظولمو باسیلدی، زینه آرخ اولدو، کسیلدی

گول گؤزوندن یاشی سیلدی

طور قوران اووچو آتین قوومادا سیندی، گئری قالدی

اؤزو گئتدی، طورو قالدی

آمما حیدربابا دا بیلدی کی، بیز تک هامی داغلار

باغلانیب قول-قولا زنجیره، بولودلار اودور آغلار

نه بیلیم بلکه طبیعت اؤزو نامرده گون آغلار

ایری یوللاری آچارکن، دوز اولان قوللاری باغلار

صاف اولان سینه نی داغلار

داغلارین هر نه قوچو، طرلانی، جیرانی، مارالی

هامی دوشگون، هامی پوزغون، سینه لر داغلی، یارالی

گول آچان یرده سارالی

آمما ظن ائتمه کی، داغلار یئنه قالخان اولاجاقدیر

محشر اولماقدادی بونلار داها وولقان اولاجاقدیر

ظولم دونیاسی یانارکن ده ، تیلیت قان اولاجاقدیر

وای ...! نه توفان اولاجاقدیر

دئدین: آذر ائلینین بیر یارالی نیسگیلییه م من

نیسگیل اولسام دا گولوم بیر ابدی سئوگیلییه م من

ائل منی آتسا دا اؤز گوللریمین بولبولویه م من

ائلیمین فارسیجا دا دردینی سؤیله ر دیلییه م من

دینه دوغرو نه قارانلیق ایسه ائل مشعلییه م من

ادبییات گولویه م من

نیسگیل اول چرچییه قالسین کی جواهیر نه دی قانمیر

مدنییت دبین ائیلیر بدوییت، بیر اوتانمیر

گون گئدیر آز قالا باتسین گئجه سیندن بیر اویانمیر

بیر اؤز احوالینا یانمیر

آتار اینسانلیغی آمما یالان انسابی آتانماز

فتنه قووزانماسا بیر گون گئجه آسوده یاتانماز

باشی باشلارا قاتانماز

آمما مندن ساری، سن آرخایین اول شانلی سهندیم

دلی جیرانلی سهندیم

من داها عرش اعلا کؤلگه سی تک باشدا تاجیم وار

الده موسی کیمی فرعونا غنیم بیر آغاجیم وار

هرجیم یوخ، فرجیم وار

من علی اوغلویام، آزاده لرین مرد-و مرادی

او قارانلیقلارا مشعل

او ایشیقلیقلارا هادی

حاققا، ایمانه منادی

باشدا سینماز سیپریم، الده کوته لمه ز قیلیجیم وار

شاه داغیم، چال پاپاغیم، ائل دایاغیم، شانلی سهندیم

باشی طوفانلی سهندیم

قلتوقی
یک استکان چای داغ مهمان منی ....چای رفاقت ما همیشه تازه دم است.
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :