آنا یوردوم قلتوق
نویسنده: جلال - ٢٥ بهمن ۱۳٩۳

 

تصاوبر جدید را در ادامه همین مطلب مشاهده فرمایید


ابتدا  از همه ی اهالی قلتوق تقاضا می نمایم اطلاعات حودشان را اعم از خاطره یا عکس وتصویر جهت درج دروبلاگ در اختیار نویسندگان قرار دهند

با تشکر بسیار فراوان از جناب آقای محمّد محمّدی  فرزند دلبند جناب آقای کربلایی رضوان محمّدی از مادحین شایسته و تعزیه خوان که تصاویر قدیمی   تعزیه خوانی و مکالمه ها را در بخش اول ارسال نموده اند  (بسیار متشکر و سپاسگزار از بزرگواری جناب آقای محمد محمدی) 

یکی از مراسم هایی که در دهه محرم و روز عاشورا  در روستای قلتوق بر گزار می شد شبیه خوانی یا تعزیه خوانی ( شبی اوخوما) بود که از طلوع آفتاب با سینه زنی ( حسین  حسین    ای شاه حسین ) شروع وتا عصر روز عاشورا با نوحه خوانی وزنجیر زنی به پایان می رسید وهمه اهالی  در این روز در میدان روستا جلوی درب مسجد  (مچد قاباقی ) اجتماع با شکوهی بر گزار می کردند وبرای برگزاری چنین مراسمی ، افراد متعددی از اول محرم وقبل از آن برنامه ریزی و تلاش  می کردند در صورت یاری ذهنم ودر حد توان واطلاعاتم  به وقتش از این افراد ذکر خیری خواهد شد

 

 لازم به یاد آوری است در برگزاری مراسم ، همه ی مردم روستا ودرمواردی اهالی روستاهای دور و نزدیک شرکت می کردند  بطور مثال می توان گفت اسب هایی که در این روز در مراسم سوار می شدند شامل اسب های اهالی روستای قلتوق واسب های خانواده ی ذوالفقاری ها و یا از سایر روستا ها بود.

در روز عاشورا کار های مربوط به تعزیه تقسیم بندی شده بود  افرادی مسئول انتظامات بودند ،گروهی مشغول پذیرایی با چایی وشربت ازمهمانان بودند وعده ایی مسئول اسب ها بودند وافرادی نیز نذورات مردم را جمع آوری می کردندوعده دیگری تدارکا ت راعهده دار بودندو...  این گونه امور سالها توسط افراد فوق الذکر تکرار شده بود وآنها مهارت خاصی پیدا کرده بودند

با توجه به مقدمه کوتاه وناقص می خواهم بروم سر اصل مطلب ، و دراین جا از همه ی دوستان می خواهم بنده را با پیشنهادات وتذکرات وانتفادات خودشان یاری فرمایند تا خدای نکرده به بیراهه نرفته باشم 

 مراسم پس از تمهید مقدما ت به شرح ذیل انجام می گرفت:

ابتدا سفر امام حسین وبستن راهشان توسط حر و ورود حضرت امام حسین به زمین کربلا واحضار اهالی آن منطقه وخرید آ ن سرزمین توسط امام با وجه رایج زمان واتراق فرمودن اهل بیت حضرت  پیامبر (ص)در زمین پر بلای کربلا(( دراین جا دارد یادی بکنم از شادروانان مرحوم  آقای سید جواد گو گحه قیایی که نقش حضرت  امام حسین را ایفا می کردند ومرحوم آقای مشهدی سلطانعلی خاتمی که نقش حضرت حر را به نحو احسن وشایسته اجرا می نمودند خود وفرزندانشان در امور خیر پیش قدم بودند))   وپشیمان شدن حضرت حر و نصیحت ومناظره وگفتگوی آن حضرت با ابن سعد و روی آوردن به بارگاه ملکوتی حضرت امام حسین  درحالی  که شمشیر وچکمه هایش را در آورده وبه گردن آویخته وبه همراه یارا ن خود (برادر، فرزند وغلامش )به سوی خیمه های اهل بیت رهسپار میشد وابیاتی با هم زمزمه می کردند واین ابیات را اکثریت اهالی حفظ شده بودند  وتکرار می کردند  حر و یاران حر اینگونه  زمزمه میکردند : توبه کنان توبه کنان گلمیشم    شاه جهان  شاه جهان گلمیشم      التوبه  توبه -  وبعداز پذیرش توبه از طرف جناب امام حسین  اذن جهاد می گرفت میرفت وچه خوب اجرا میکردند صحنه نبرد را خدا رحمتشان فرماید وبعد از ایشان افراد دیگری  نیز این نقش را ایفا میکردند ازجمله آنها اقایان خلیل بیات (ایشان نقش  های دیگری را نیز اجرا کرده بودند )کربلایی رضوان محمدی  که از مادحین دربار اباعبداله بودند وسایر افراد که اسم شریفشان از یاد رفته است واز خداوند برای این عزیزان  زندگی با عزت وتوام باسلامتی آرزو میکنیم

مرحوم سید جواد گوگجه قیایی در نقش امام حسین

ودرمرحله بعدی صحنه جنگ حضرت ابوالفضل العباس (ع ) وآب آوردن ایشان بود که توسط خبرگان اجرای نقش حضرت ابوالفضل به نحو احسن اجرا می شد واین  نقش را افراد زیادی برعهده داشتند بنده اسامی آنانی که در ذهنم مانده تقدیم وازآنها یی که  ازیادم رفته عذر خواهی می نمایم انشااله دوستان دیگر یاد آوری می فرمایند آقایان حاج ابراهیم  قراگوزلویی واگر اشتباه نکنم آقای  قاسم شهرکی  و.....که برای همه ی آنها که در قید حیاتند آرزوی سلامتی  وبرای درگذشتگان غفران الهی مسئلت می نمایم 

نقش حضرت علی اکبر را نیز افراد خوش صوت ولحن ایفا می کردند از جمله می توان ازجناب آقای سید حسین مصطفوی که جد اندر جد از سادات معتبر وبا کرامات  ومورد احترام اهالی روستا وروستاهای اطراف هستند نام برد اجرای ایشان ازقسمتهای به یاد ماندنی  تعزیه بود ایشان از نوحه خوانان بنام محل نیز می باشند انشااله همیشه در زیر توجهات خداوند متعا ل زندگی باعزت داشته باشند   

مرحوم هاشم حق طلب که نقش حضرت قاسم را با اجرای جولان دادن مخصوص  اسب وبا صدای خوبشان توجه همگان را به خود جلب می کرد روحش شاد:

دراین جا باید ازسایر افراد که در انجام تعزیه موثر بودندونقشی داشتند یاد بکنم:

مرحوم مشهد علی  معروف به شومیر علی (شمر علی ) که نقش شمر را خیلی عالی ایفا می کرد   خدا بیامرزدش

حاج ابوالفضل احمدی در نقش ابن سعد  با آرزوی زندگی با عزت برای ایشان

مرحوم مشهد علی  فاضل اوغلی  که از مومنین با اخلاص روستابودند  خدا رحمتشان کند:

 مرحوم حاج احمد علی خاتمی   از افراد فاضل واهل مطا لعه  بودند انشااله با امام حسین مشهور شوند

حاج سیدعطاالله محمدی  در نقش امام حسین با آرزوی زندگی با عزت برای ایشان (در ضمن ایشان یکی از اساتید بزرگ سفالگری می باشند)

مرحوم قشم که بعداز مشهدی علی مرحوم نقش شمررا ایفا می کرد

کربلایی ابوالفضل خاتمی خدا حفظ شان کند اِ

آقای ذوالفعلی حسنی  که از مومنین پاک وبا اخلا ق  قلتوق می باشند              مرحوم مشهدی ایوب از افراد متدین ومعلم قرآن بودند خدا رحمت کند

مرحوم مشهد علی ابراهیمی که نقش حضرت ابوالفضل را اجرا می کرد خدا بیامرزد

مرحوم مشهدی رجب ابراهیمی ومرحوم آشیق میرزا علی وپسر ایشان که بخش موزیک ( دهل و سرنا وطبل) را عهده دار بودند.

جناب آقای رضوان محمدی که از عاشقان با صفای امام حسین (ع)وازمادحین محترم روستای قلتوق میباشند برای ایشان آرزوی سلامتی وسعادت از درگاه خداوند می نمایم.

 جناب آقای عبدالعلی محمدی از تعزیه خوانان بوده وبرای این عزیز گرامی آرزوی سلامتی وطول عمر می نمایم

مرحوم حاج حبیب ( غضی حبیب ) که از اول صبح شروع به فعا لیت می کرد وتا پایان مراسم تلاش می کرد (کار های مختلف انجام می داد ) از آن جمله در شروع مراسم وموقع ورود کاروان امام یکی از گوسفندانش را به صورت نمادین قربانی می کرد واین کار همه ساله تکرار می شد  روحش شاد

جناب آقای آیت اله حق طلب که ایشان از نوحه خوانان قدیمی قلتوق می باشند

آقای قدرت اله سفالی  موذن خوش صدای قلتوق  بنده از بچگیم به اذان ایشان علاقه داشته ودارم وهمه ی مردم روستا اذان ایشان را دوست داشتند: 

آقایان کربلایی  زیادعلی صادقی ،رسول حق طلب ،قربانعلی خاتمی ، آقا سید ضیا مصطفوی ،محمد علی اسدی ، آقا حسین خاتمی ، اصغر صادقی ،آقا سید قاسم مصطفوی و مرحوم علی اوسط (خدا بیامرز) که امور مربوط به انتظامات ،تدارکات وپذیرایی  را برعهده داشتند

ودر پایان از کار گردانان  ( پوهرس دولاندیرانلار  )فهرست گردان ها یادی بکنیم

فهرست گردان ها از افراد با سواد بودند .وتعزیه را کار گردانی وتعزیه خوانان را راهنمایی می کردند از افراد قدیمی که این امر را انجام می دادند می توان از مرحوم شمسعلی خاتمی که فردی با سواد وخیر بوده و به نیاز مندان کمک می کرد نام برد . روحش شاد  

استاد روح اله سفالی ( در قسمت گوزه گری وسفال گری از ایشان یادشده است )که خیلی آرام وباحوصله فهرست گردانی می کرد  خدایش بیامرزد

   سایر افرادی که به فهرست گردانی اقدام می کردند عبارت بودند از مشهدی غیبعلی خاتمی خدا بیامرز ،  حاج علی بلباسی  (استاد نوروز علی بلباسی ) برایشان عمری  با عزت آرزو می کنیم

ودر انتها ازمرحوم آقا سید ابوالفضل محمدی از مادحین قدیمی  ،مرحوم عبداله رضاپور مقدم مداح جوان وناکام ، مشهدی ولی (مچد ولی سی )،مرحوم فرامرز (فران دایی )یادی کرده باشم

اخیرا باخبر شدم که جناب آقای قدرت اله سفالی به رحمت ایزدی پیوسته اند  بدینوسیله  درگذشت این موذن خوش الحان ،خوش اخلاق مومن وبااخلاص ویکی از تعزیه خوانان سالهای گذشته جناب آقای قدرت اله سفالی(قدی عمی )را تسلیت عرض نموده  وازدرگاه خداوند متعال برای آن مرحوم غفرانی الهی وبرای بازماندگان صبر وشکیبایی آرزو می نمایم
 مرحوم آقای "قدرت اله سفالی " از تعزیه خوانان و  موذّن خوش الحان و خوش سیمای قلتوق و  فرزند شهیدش مرحوم آقای "فضایل سفالی "    روحشان شاد(با تشکر فراوان از جناب  سفالی که این دو تصویر را برای وبلاگ فرستاده اند)

******************************

 در اینجا لازم است از مرحوم حاج طاهر اسدی  که دو  سه ماهی است  از بین ما رفته است یاد کرده باشیم حاج طاهر اسدی یکی از فعالان بر گزار کننده تعزیه بودند وبا علاقه به این امر کمک می کردند واکثریت مسئولیت برگزاری تعزیه را بر عهده می گرفتند واز رور های قبل ، برای روز عاشورا برنامه ریزی می کردند واز تعزیه خوانان دعوت می کردند تا خودشان را آماده کنند خلاصه می توانم بگویم ایشان با آرامش کامل وحوصله وخنده رویی وبدون چشمداشت ، همیشه در مجالس امام حسین حضور داشتند خدایش بیامرزذ روحش شاد....

******************************

نمونه ای از مکالمه های تعزیه :

تصاویر بخش دوم :

با تشکر بسیار فراوان از جناب آقای علیرضا سعیدخانی ازهمراهان همیشگی وبلاگ که تصاویر قدیمی و خاطره انگیز  تعزیه خوانی  را در بخش دوم ارسال نموده اند (به قول جناب آقای سعیدخانی ، این تصاویر احتمالا متعلق به سالهای 1366 یا 1367 می باشند):

(بسیار متشکر و سپاسگزار از بزرگواری جناب آقای سعیدخانی)

***********************************

جناب آقای رضا حسنی ، مطلب زیر را برای درج در این پست ارسال نموده اند ( با تشکر فراوان از ایشان ):

تا جایی که یادم میاد در آخر تعزیه خوانی مراسم زنجیرزنی وسینه زنی برگزارمیشد وجناب اقای سیدحسین مصطفوی باصدای خوش ودلنشین شان نوحه ی,گل ها رداسان قارداش امان,تز گل حسینیم گل را میگفتند میخواستم این را در قسمت  پایانی اضافه کنید.باتشکر حسنی نوه ی مرحوم مشهد علی فاضل اوغلو

**********************************

 تصاویر بخش سوم :

با تشکر بسیار فراوان از جناب آقای حمید عباسی خواهرزاده بزرگوار جناب آقای سید حسین مصطفوی مداح خوش الحان و یکی از تعزیه خوانان زبردست و خوش نقش قلتوق ( نقش علی اکبر) که ازشهرستان کرج ، تصاویر قدیمی و خاطره انگیز  تعزیه خوانی  را در بخش سوم ارسال نموده اند :

 ( با تشکر مجدد از هر دو بزرگوار)

**********************************

 تصاویر بخش چهارم :

با تشکر بسیار فراوان ازسرور ارجمند

 جناب آقای حاج باقر صنوبری 

که همیشه و در همه حال ، علاقه و محبت خاصّی نسبت به قلتوق و آداب و رسوم و مراسمات آن داشته و دارند و در اکثریت تعزیه ها  شرکت می نمودند بزرگواری فرموده و تصاوبر بسیار زیبا ، قدیمی و خاطره انگیز  تعزیه خوانی  را در بخش چهارم ارسال نموده اند (با آرزوی طول عمر باعزت و توام با سربلندی و سعادت برای ایشان ):

 

 

*******************************

قلتوقی
یک استکان چای داغ مهمان منی ....چای رفاقت ما همیشه تازه دم است.
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :